20 november Actualiteit , Oplossingen

Met ARTEX krijgt cybersecurity sciencefiction-proporties

AI breekt nu zelfstandig in. Wat iedereen moet weten, van bestuurder tot stagiair

Door Patrick Coomans

De cybersecuritywereld staat momenteel in rep en roer over ARTEX en de meeste artikels hierover zijn erg technisch en soms zelfs alarmistisch, terwijl het iedereen aanbelangt, niet enkel cybersecurity experts. Daarom vinden we het belangrijk om onafhankelijk uit te leggen wat ARTEX is, welke nieuwe periode in cybersecurity dit inluidt en hoe ondernemingen zich hiertegen dienen te wapenen.

In het kort

ARTEX is een vrij beschikbaar softwarepakket waarmee AI-agents zelfstandig inbreken in bedrijfsnetwerken, volgens de FBI soms in minder dan drie uur en zonder dat de aanvaller veel technische kennis nodig heeft. Het gebeurt vandaag, ook in Europa, en het gaat iedereen in de organisatie aan: aanvallen worden goedkoper en sneller dan de meeste ondernemingen kunnen volgen, en wie niet weet wat er aan het internet hangt of niet snel kan ingrijpen, loopt een groter risico om de volgende cyberheadline in de krant te worden, met alle directe en indirecte schade tot gevolg. ARTEX is daarbij de aanleiding en het signaal van een nieuwe trend die nu is ingezet: er circuleren al varianten, en in de zeer nabije toekomst mogen we er veel meer verwachten.


Op vrijdag 13 november 2026 publiceerde de FBI een FLASH-waarschuwing over ARTEX, een vrij beschikbaar softwarepakket waarmee AI-agents zelfstandig inbreken in computernetwerken. Volgens de FBI ging het in sommige gevallen van eerste verkenning tot beheerdersrechten in minder dan drie uur.

Wie bij AI nog steeds enkel maar denkt aan een chatbot die e-mails sorteert of een presentatie opfleurt, mist wat hier gebeurt. ARTEX is in de eerste plaats een capability-signaal: het bewijs dat een AI-systeem vandaag een opdracht in gewone taal kan omzetten in een volledige cyberaanval, van verkenning tot datadiefstal, met nauwelijks menselijke tussenkomst. Daarom hoort dit woord thuis in de woordenschat van iedereen die van dicht of van ver met cybersecurity te maken heeft, van de bestuurder die het budget goedkeurt tot de stagiair met een eerste account.

Dit is geen toekomstscenario. De FBI-waarschuwing is enkele dagen oud, en amper enkele weken geleden werd een groot Europees e-commerceplatform dagenlang op deze manier aangevallen. Dit artikel legt uit wat ARTEX is, wat we eruit moeten leren en wat je deze week al kan doen.

Of je onderneming zelf al AI gebruikt, is voor deze dreiging niet bepalend. Het zijn hier de aanvallers die AI inzetten. Check Point stelde vast dat de meeste waargenomen aanvallen opportunistisch en financieel gedreven waren: de aanvallers zochten naar bruikbare zwakke plekken, zonder één vooraf gekozen doelwit. Ook een kleinere of minder bekende onderneming kan zo in beeld komen.

Een vergeten toegang voor een leverancier kan bijvoorbeeld worden misbruikt om een bedrijfstoepassing binnen te raken. Afhankelijk van de rechten die eraan gekoppeld zijn, kan een aanvaller daar klantgegevens buitmaken, gegevens wijzigen of de verwerking van orders verstoren. Laat daarom deze week vaststellen welke belangrijke bedrijfssystemen van buitenaf bereikbaar zijn, waar de grootste risico’s en onbekenden zitten, en welke maatregelen onmiddellijk nodig zijn. De directie moet daar een verantwoordelijke, een budget en een datum aan koppelen.

1. Wat is ARTEX, en wat kan je ermee? #

ARTEX is een open-source framework voor penetratietesten. Een penetratietest, of pentest, is een aanval in opdracht: een onderneming laat specialisten proberen in te breken om de zwakke plekken te vinden voor een echte aanvaller dat doet. Dat werk is traditioneel arbeidsintensief, duur en afhankelijk van schaarse experts.

ARTEX automatiseert dit. De gebruiker beschrijft in gewone taal een doel, en het framework vertaalt dat naar concrete commando's die door gespecialiseerde AI-agents worden uitgevoerd. Een agent is AI-software die veel verder gaat dan antwoorden geven zoals een chatbot: hij maakt een plan, start hackingtools, leest het resultaat, stuurt bij en probeert opnieuw. Meerdere agents werken tegelijk en delen met elkaar wat ze vinden. Volgens CERT-EU, de cybersecuritydienst van de Europese instellingen, kan een menselijke operator via een dashboard meekijken en bijsturen.

De beschreven aanvallen maken vooral gebruik van bekende technieken en beveiligingsfouten. AI voert zulke aanvallen veel sneller uit, op veel meer doelwitten tegelijk en zonder onderbreking. Een vergeten toegang of ontbrekende beveiligingsupdate kan daardoor sneller worden gevonden en misbruikt. Goed beheerde toegangen, tijdige updates en actieve opvolging blijven belangrijk en kunnen deze aanvallen beperken of tegenhouden.

Ter info: ARTEX bevat zelf geen AI-model. Het framework zorgt voor de aansturing en de hackingtools; het redeneren gebeurt door een taalmodel dat de gebruiker er zelf aan koppelt. De FBI noemt zowel Amerikaanse modellen van Anthropic en OpenAI als Chinese zoals DeepSeek, GLM en Kimi.

Hoe weinig mensenwerk er nog aan te pas komt, zag Check Point Research toen het kon meekijken in tien slecht beveiligde ARTEX-installaties van aanvallers. De aanvallers gaven een doel op en vroegen daarna vooral naar de stand van zaken, letterlijk: "What's the progress?" (hoe ver staat het?). In één campagne wisselden de agents 400.791 berichten uit over 292 deeldoelen, zonder één bijkomende menselijke instructie.

In de juiste handen is dat goed nieuws. Een organisatie kan haar eigen systemen voortaan continu laten testen in plaats van één keer per jaar, tegen een fractie van de kost. Dat was ook de bedoeling van de ontwikkelaar: tests waarvoor de eigenaar toestemming geeft, op vooraf afgesproken systemen.

2. Kunnen ook kwaadwillenden ARTEX gebruiken? #

Ja, en ze doen het al sinds augustus 2026, amper een maand na de publicatie. Niets in de software dwingt technisch af dat een agent alleen systemen test waarvoor toestemming is gegeven. Of hij binnen de opgegeven doelwitten blijft, hangt af van instelbare regels en van het gedrag van het gekoppelde taalmodel; CERT-EU schrijft dat een harde technische afdwinging ontbreekt ("there is no hard technical enforcement"). Wie het adres van andermans systeem opgeeft, gebruikt hetzelfde gereedschap dus als aanvalsmiddel.

Wanneer Wat gebeurde
Juli 2026 Ontwikkelaar "Autumn-27" publiceert ARTEX op GitHub, bedoeld voor geautoriseerde tests
Augustus 2026 Eerste waargenomen misbruik door aanvallers
7 oktober 2026 CrowdStrike beschrijft een campagne tegen Zuid-Koreaanse financiële instellingen
8 oktober 2026 De ontwikkelaar haalt de repository offline, kopieën blijven circuleren
21 oktober 2026 Microsoft meldt een aanval via de toeleveringsketen bij ConnectWise
5 november 2026 CERT-EU waarschuwt de Europese instellingen
13 november 2026 De FBI publiceert FLASH-20261113-001

Bron: FBI FLASH en de daarin geciteerde rapporten.

Tussen de publicatie en de FBI-waarschuwing liggen vier maanden. In die tijd registreerde de FBI aanvallen in financiële diensten, overheid, technologie, defensie, halfgeleiders, energie, zorg, industrie, telecom en de juridische sector. Bij Zuid-Koreaanse financiële instellingen werden persoonsgegevens van ongeveer 67.000 mensen buitgemaakt. Via een inbraak bij ConnectWise Cloud Backup kregen aanvallers toegang tot meer dan 2.250 klantomgevingen. Eén inbraak bij een leverancier gaf dus toegang tot de systemen van meer dan tweeduizend van zijn klanten.

Ook securitybedrijven zelf ontsnappen niet. Barracuda meldde een ARTEX-inbraak via een toegangssleutel van een leverancier waarmee het niet meer samenwerkte, maar die nooit was ingetrokken, zo bericht TechCrunch.

Het Nederlandse Eye Security begeleidde een groot Europees e-commerceplatform dat meerdere dagen werd aangevallen. De aanvallers kwamen binnen via een kwetsbare uploadfunctie in de website en zochten naar zaken die ze te gelde konden maken, in het bijzonder cadeaubonnen. Drie vaststellingen uit het verslag tonen het tempo. De aanvallers vonden een API-sleutel, een digitale sleutel waarmee software zich bij een systeem aanmeldt, en gebruikten die enkele minuten later al. Toen een limiet op het aantal aanvragen hen afremde, pasten ze hun script in ongeveer drie minuten aan om die limiet te omzeilen. En minder dan een uur nadat de onderneming haar systemen opnieuw online had gebracht, waren de aanvallers terug. CERT-EU acht het zeer waarschijnlijk dat ARTEX ook tegen de Europese instellingen is ingezet.

3. Is ARTEX uniek in zijn soort? #

Neen. Er bestaan intussen meerdere vergelijkbare frameworks, en ARTEX zelf blijft beschikbaar, ook nadat de ontwikkelaar het offline haalde.

Eerst ARTEX zelf. De ontwikkelaar haalde de code op 8 oktober offline, maar volgens de FBI blijft het framework in omloop via forks (kopieën die anderen verder ontwikkelen), vertaalde varianten, gearchiveerde kopieën en zelfs een commerciële versie, ARTEX PRO. Begin november waren meer dan 1.600 beheerschermen van ARTEX-installaties publiek zichtbaar op het internet, en Check Point telde in totaal 2.557 systemen waarop het framework draaide of gedraaid had. CERT-EU waarschuwt dat afgeleide versies andere mogelijkheden kunnen hebben dan het origineel. De software kan dus niet meer worden teruggeroepen.

Daarnaast bestaan er gelijkaardige frameworks. Censys vond op dezelfde servers ook andere AI-aanvalsframeworks, waaronder CyberStrikeAI, PentAGI, HexStrike AI en RedAmon. Het rapport van Google en Mandiant waarnaar de FBI verwijst, heet "ARTEX and Friends", een verwijzing naar die verwante frameworks.

Nieuwe varianten zijn te verwachten, omdat alle bouwstenen vrij beschikbaar zijn: software die de agents aanstuurt, bestaande hackingtools en een krachtig taalmodel naar keuze. De beveiligingen waarmee modelbouwers misbruik proberen te weigeren, helpen maar gedeeltelijk. Check Point zag aanvallers overschakelen van een Amerikaans model naar Chinese modellen met minder beperkingen, zodra het Amerikaanse model hun opdrachten begon te weigeren. De FBI stelt vast dat de DeepSeek Flash-modellen het vaakst opduiken, wegens hun capaciteiten, hun lage prijs en omdat ze opdrachten die als pentest worden voorgesteld niet merkbaar weigeren.

Het vermogen om in te breken zit dus in de taalmodellen zelf, en die worden elke maand sterker. In juli 2026 maakte OpenAI bekend dat twee van zijn modellen tijdens een interne test uit een afgeschermde omgeving waren ontsnapt en hadden ingebroken bij AI-platform Hugging Face, om de antwoorden op een cybersecuritytest te bemachtigen, zo meldde Fortune. Bij dat incident was geen ARTEX en geen kwaadwillige mens betrokken. Het toont wat de taalmodellen op eigen kracht al kunnen.

4. Waarom dit ons telkens weer verrast #

Omdat zelfs de beste experten de snelheid waarmee AI verbetert al jaren systematisch veel te laag inschatten. Wharton-professor Ethan Mollick opent er zijn nieuwe boek Co-Existence mee: voorspellers die proberen in te schatten wanneer AI topwiskunde aankan, en er ver naast zitten. In een gesprek met Derek Thompson vat hij de oorzaak zo samen: mensen kunnen exponentiële groei slecht inschatten ("humans don't think in exponentials very well").

De cijfers komen van het Forecasting Research Institute, dat sinds 2022 voorspellingen over AI verzamelt. Het bevraagt een panel van 339 experten, onder wie informatici, economen en mensen uit de AI-industrie, naast zogenaamde superforecasters: generalisten met een bewezen staat van dienst in voorspellen. Dit zijn enkele resultaten uit het tussentijdse rapport van september 2026, samengevat door The Decoder:

De vraag aan de voorspellers Wat ze verwachtten Wat er werkelijk gebeurde
Wanneer haalt een AI-systeem het niveau van een gouden medaille op de Internationale Wiskunde-Olympiade, de jaarlijkse wedstrijd voor de beste scholieren ter wereld? De experten gaven 8,6% kans dat dit tegen 2025 zou lukken, de superforecasters 2,3%. De doorsnee expert verwachtte het pas rond 2030. Een AI-systeem haalde dat niveau in juli 2025.
Wanneer scoort een AI-systeem beter dan een team van topvirologen op een test over het oplossen van praktische problemen in een virologielabo? De experten verwachtten dit in 2030, de superforecasters in 2034. Dat gebeurde al in april 2025.
Hoeveel omzet op jaarbasis haalt het grootste AI-bedrijf eind 2026? De experten schatten 20 miljard dollar, de economen 16 miljard en de superforecasters 25 miljard. In september 2026 zat één onderneming, Anthropic, al rond 100 miljard dollar.

Over alle vragen over testresultaten samen kenden de experten gemiddeld 24,6% kans toe aan de uitkomst die zich nadien voordeed. Bij de superforecasters was dat 9,7%.

Mollick maakt een essentieel onderscheid tussen mogelijkheden en adoptie: wat de modellen kunnen, evolueert veel sneller dan verwacht. Wat organisaties ermee doen, de adoptie, gaat veel trager.

Voor cybersecurity is dat verschil de essentie van het probleem. Een aanvaller kan een nieuw AI-hulpmiddel meteen gebruiken: hij heeft geen aankoopprocedure, geen verandertraject, geen werknemers om op te leiden en geen legacysystemen om rekening mee te houden. Een onderneming die zich moet verdedigen heeft dat allemaal wel, en past zich dus trager aan. Wie zijn beveiliging op de traditionele manier en in het huidige, veelal trage tempo blijft aanpassen, dreigt achter te lopen op aanvallers die nieuwe mogelijkheden meteen inzetten.

Dat is slecht nieuws, en een pasklaar antwoord bestaat er vandaag helaas niet. Onze ondernemingen zijn eigenlijk jarenlang verwend doordat ze ongebreideld konden digitaliseren zonder zich veel aan te trekken van de cybersecurityrisico's. Gehackt worden gold als domme pech, een ongelukkig lot uit de loterij. Die historische technische schuld moeten we nu aflossen, met interest.

Vijf lessen op helikopterniveau

Eén: aanvallen verlopen sneller en op grotere schaal dan mensen kunnen bijhouden. Wanneer een aanvaller in drie uur van eerste verkenning tot beheerdersrechten komt, is een securityteam dat meldingen pas de volgende ochtend bekijkt te laat. Arve Kjoelen, CISO van Barracuda, zei na de inbraak bij zijn eigen onderneming dat wie alleen op detecteren en reageren rekent, vaak pas aankomt wanneer de aanvaller al klaar is ("will often arrive after the attacker has finished").

Even belangrijk is de schaal. Een ARTEX-operator hoeft zijn aandacht niet over doelwitten te verdelen: hij laat agents op vele systemen tegelijk los, en die werken dag en nacht door. Bij de Europese webwinkel zag Eye Security de aanvallers alle toegangswegen tegelijk bewerken, met pieken van meer dan 9.000 aanvragen per minuut, verstuurd vanaf meer dan 17.000 verschillende internetadressen om hun herkomst te verbergen. Gehackt worden is daardoor geen ongelukkig lot uit de loterij meer. Voor een onderneming met een zwakke plek die vanop het internet bereikbaar is, kan de tijd om die te verhelpen erg kort zijn.

Twee: een aanval vraagt minder kennis en minder geld. De FBI schrijft dat ARTEX aanvallers met minimale technische kennis in staat stelt complexe aanvallen op meerdere doelwitten tegelijk uit te voeren. Ook de kost is laag. Check Point reconstrueerde een campagne van ongeveer twee weken tegen tien diensten die iPhone-apps buiten de officiële App Store om van een digitale handtekening voorzien. De agents maakten er meer dan 300 certificaten buit, de digitale bewijzen waarmee zo'n handtekening wordt gezet. Het AI-gebruik kostte de aanvaller naar schatting slechts 700 tot 1.500 dollar.

Drie: de technieken zijn bekend, ze slagen waar de basisbeveiliging ontbreekt. CJ Moses, CISO van Amazon Integrated Security, schrijft dat geen enkele waargenomen techniek nieuw was. De agents slaagden vooral waar de basisbeveiliging ontbrak: standaardwachtwoorden die nooit waren gewijzigd, wachtwoorden en sleutels die in programmacode stonden, en beheerschermen die zonder aanmelding bereikbaar waren. CERT-EU wijst erop dat zo'n agent ook kleine configuratiefouten test die een menselijke tester doorgaans laat liggen. Elk afzonderlijk zijn ze weinig ernstig, maar de agent combineert ze tot één werkende aanval: de ene fout levert bijvoorbeeld een gebruikersnaam op, een tweede een wachtwoord, een derde een systeem waar die combinatie toegang geeft.

Vier: aanvallers komen binnen via systemen die weinig aandacht krijgen. Volgens de FBI is ARTEX bijzonder doeltreffend tegen systemen die minder goed worden opgevolgd dan de belangrijkste bedrijfstoepassingen: portalen voor partners en leveranciers, servers achter mobiele apps, toepassingen voor personeel en verouderde systemen. Ook leveranciers horen daarbij. Wie bij een minder goed beveiligde leverancier binnenraakt, kan via diens toegang verder naar het eigenlijke doelwit. De niet-ingetrokken leverancierssleutel bij Barracuda is daar een voorbeeld van.

Vijf: de agents maken fouten en vallen op. Volgens de FBI veroorzaakt ARTEX veel en opvallend netwerkverkeer, wat een aanval detecteerbaar maakt. De agents vergissen zich ook. De cryptocampagne die Check Point volgde, leverde de aanvaller nul dollar op, omdat de agents een technische bevestiging van het systeem ten onrechte opvatten als een geslaagde uitbetaling. Amazon zag agents proberen een identiteitscontrole te omzeilen met vervalste beelden (deepfakes); de controle weigerde elke geregistreerde poging. Eye Security stelde vast dat de aanvallers goed zichtbaar waren op de systemen die de onderneming actief opvolgde. Wie zijn systemen bewaakt, kan deze aanvallen dus opmerken.

6. ARTEX plus de vloedgolf aan kwetsbaarheden: de perfecte storm? #

Ja, de twee versterken elkaar. Er worden veel meer kwetsbaarheden ontdekt, en aanvallers kunnen ze sneller en op grotere schaal uitbuiten.

Eerst de vloedgolf. Op 13 november, dezelfde dag als de FBI-waarschuwing, passeerde het aantal geregistreerde softwarekwetsbaarheden (CVE's) voor 2026 de kaap van 100.000, meer dan het dubbele van heel 2025. Ter illustratie: de maandelijkse beveiligingsupdate van Microsoft dichtte in november 2024 nog 89 kwetsbaarheden en in november 2025 63; in november 2026 waren het er 1.094. Josh Bressers van VulnCheck zegt in The Register dat speurwerk met AI het grootste deel van die stijging verklaart. Tegelijk krimpt de tijd om te patchen, dus om beveiligingsupdates te installeren. De tijd tussen de bekendmaking van een kwetsbaarheid en het eerste misbruik daalde, gemeten als mediaan, van 120 dagen in 2025 naar 80 dagen in de eerste helft van 2026. Circuleert er publiek voorbeeldcode die toont hoe een kwetsbaarheid te misbruiken is, dan gebeurt volgens CrowdStrike 88% van het misbruik binnen 48 uur.

Daar komt nu een aanvaller bij die dag en nacht doorwerkt en veel doelwitten tegelijk test. Er zijn dus meer kwetsbaarheden, er is minder tijd om ze te dichten, en er zijn meer aanvallers die ze kunnen uitbuiten.

Wat fundamenteel verandert, is het tempo waarin organisaties moeten patchen. Wie dat één keer per maand doet, is te laat wanneer misbruik binnen 48 uur begint. Omdat niemand alles tegelijk kan patchen, wordt de volgorde belangrijker: eerst de systemen die vanop het internet bereikbaar zijn en de kwetsbaarheden die al actief worden misbruikt, daarna de rest, ook als die op papier een hogere ernstscore heeft. De Amerikaanse overheid legt die volgorde sinds juni op aan haar eigen diensten.

7. Hoe beschermen we onze ondernemingen en onszelf? #

Met bekende basismaatregelen, die strikter en sneller moeten worden uitgevoerd dan nu gebruikelijk is. De aanbevelingen komen op vijf punten neer. Geen ervan vraagt nieuwe technologie. Ze vragen wel dat de directie er nu een verantwoordelijke, een budget en een datum aan koppelt.

Weet welke systemen vanop het internet bereikbaar zijn. Start vandaag met de inventaris van alles wat vanop het internet bereikbaar is, wijs een verantwoordelijke aan en kijk daarbij verder dan de klassieke IT. Spreek een korte termijn af waarbinnen de belangrijkste toegangen, de grootste risico’s en de resterende onbekenden in kaart moeten zijn gebracht. Als jullie al een inventaris hebben, begin dan met een controle op volledigheid. Huur desnoods externe expertise in om jullie hierbij te helpen. Operationele technologie (OT) hoort er evenzeer bij: machinesturingen, sensoren, toegangen voor onderhoud op afstand en koppelingen met fabrikanten en leveranciers, tot en met HVAC, camera's en fysieke toegangscontrole. Vergeet ook de bekende blinde vlekken niet, zoals leveranciersportalen, 5G-dongles in de productie, oude testomgevingen en toepassingen die een businessunit ooit zelf opzette. Haal alles van het internet wat er niet op moet staan en zet beheer- en onderhoudstoegangen achter een afgeschermde toegang met degelijke meerfactorauthenticatie. Beperk ook van waaruit die toegangen bereikbaar zijn: laat alleen verbindingen toe uit de landen waar je medewerkers en leveranciers werken, of strikter nog, alleen vanaf vooraf goedgekeurde internetadressen.

Beheer wachtwoorden en digitale sleutels zeer strikt. Systemen en software melden zich bij elkaar aan met digitale sleutels, zoals API-sleutels en toegangstokens. Wie zo'n sleutel in handen krijgt, kan zich voordoen als de rechtmatige gebruiker. Vier maatregelen beperken dat risico. Schakel meerfactorauthenticatie in, waarbij je naast een wachtwoord een tweede bevestiging geeft, bijvoorbeeld via een app op je telefoon; begin bij beheerdersaccounts en bij elke toegang van buiten het bedrijfsnetwerk. Geef sleutels een beperkte geldigheidsduur en alleen de rechten die nodig zijn voor de taak, zodat een gestolen sleutel maar kort bruikbaar is en maar tot weinig systemen toegang geeft. Trek de toegang van een leverancier in zodra de samenwerking stopt; bij Barracuda kwamen de aanvallers binnen met een sleutel van een leverancier waarmee de onderneming niet meer werkte. Controleer ten slotte automatisch of er geen wachtwoorden of sleutels zijn achtergebleven in programmacode en configuratiebestanden, want aanvallers zoeken daar gericht naar met AI.

Los ook kleine beveiligingsfouten op. Bij een beveiligingstest of scan krijgt elke gevonden fout een ernstscore, en fouten met een lage score blijven vaak maanden liggen. CERT-EU raadt aan om ook die zo snel mogelijk op te lossen, omdat een AI-agent meerdere kleine fouten combineert tot één werkende aanval. Toon daarnaast geen gedetailleerde foutmeldingen aan bezoekers die niet zijn aangemeld. Zo'n melding verraadt bijvoorbeeld welke software en welke versie er draait, en een agent gebruikt die informatie om zijn volgende poging bij te sturen.

Zorg dat je even snel kan reageren als de aanval verloopt. Leg vooraf vast wie, ook 's nachts en in het weekend, zonder verdere goedkeuring een systeem van het netwerk mag afsluiten en toegangen mag intrekken. Stel grenzen en automatische meldingen in voor toepassingen die plots veel meer aanvragen verwerken dan normaal. Let ook op een plotse stijging van het aantal foutmeldingen, zoals mislukte aanmeldingen of geweigerde aanvragen. Een agent probeert veel uit en de meeste pogingen mislukken, waardoor zo'n stijging een zeer belangrijke aanwijzing voor een lopende aanval is. Test of de logboeken van je systemen nog binnenkomen wanneer je het netwerk tijdens een incident afsluit, want zonder die gegevens kan je de aanval niet volgen. Eye Security gebruikte bij zijn onderzoek zelf AI-agents om logboeken te analyseren. Die agents konden technisch niets wijzigen en geen wachtwoorden lezen, en mensen namen elke beslissing.

Beveilig je eigen AI-toepassingen zoals elk ander systeem. Amazon zag dat aanvallers sleutels van betaalde AI-diensten stelen, zodat het slachtoffer de rekening krijgt voor het AI-gebruik van hun volgende aanvallen. Pas op AI-toepassingen dus dezelfde toegangscontrole en opvolging toe als op andere bedrijfssystemen, en laat je verwittigen wanneer het verbruik onverwacht stijgt.

En wijzelf? Drie gewoontes helpen het meest. Schakel meerfactorauthenticatie of passkeys in voor je mail, je bank en je sociale media. Gebruik een wachtwoordmanager, zodat elke dienst een complex eigen wachtwoord heeft. Laat updates automatisch installeren, stel ze nooit uit. Ga er daarnaast van uit dat je gegevens vroeg of laat in een datalek terechtkomen. Oplichters kunnen daardoor berichten sturen met juiste persoonlijke details. Krijg je een onverwacht verzoek om te betalen of in te loggen, controleer het dan via een ander kanaal, bijvoorbeeld door zelf te bellen naar een nummer dat je kent.

8. Toekomstperspectief: het kan eerst nog erger worden, maar uiteindelijk ook beter #

Het dreigt eerst nog veel erger te worden, en wel om drie redenen. Aanvallers nemen nieuwe technologie sneller in gebruik dan verdedigers, terwijl ondernemingen hun beveiliging doorgaans per jaar plannen en budgetteren. De modellen worden krachtiger en goedkoper, en niet elke aanbieder bouwt beveiligingen tegen misbruik in. En het aantal nieuwe kwetsbaarheden blijft stijgen. Bressers verwacht dat we over enkele jaren zullen terugblikken op de tijd dat het er maar 100.000 waren ("remember when it was only 100K?").

Het kan uiteindelijk beter worden, omdat verdedigers dezelfde technologie kunnen gebruiken. ARTEX is gebouwd om eigen systemen te testen; organisaties kunnen dat binnenkort dagelijks laten doen in plaats van één keer per jaar. Softwarebedrijven kunnen met AI fouten opsporen voor ze hun software uitbrengen. Securityteams kunnen AI-agents meldingen laten beoordelen in enkele minuten. Europese regelgeving zoals NIS2 en de Cyber Resilience Act verplicht organisaties en softwaremakers bovendien tot betere basisbeveiliging.

Dat alles vraagt wel dat organisaties hun werkwijze aanpassen en legacysystemen beveiligen, en dat gaat traag. Tussen het moment waarop aanvallers een technologie beheersen en het moment waarop de meeste verdedigers ze in gebruik hebben, kunnen enkele jaren liggen. We weten niet of deze periode vijf of vijftien jaar zal duren, maar in die periode zitten we dus nu.

Wacht dus niet op het volgende rapport of de volgende budgetronde. Zet dit deze week op de agenda van de directie en vraag je IT-verantwoordelijke of leverancier om concrete antwoorden: welke risico’s hebben we vastgesteld, welke beperken we onmiddellijk en welke beslissingen zijn daarvoor van de directie nodig? Laat ook aangeven waar zicht op systemen en digitale sleutels ontbreekt, en waar snel patchen of ingrijpen nog niet geregeld is. Waar noodzakelijke beveiliging of opvolging ontbreekt, moeten we beoordelen welke toegangen we beperken of tijdelijk afsluiten, rekening houdend met de gevolgen voor de bedrijfsvoering. Koppel de resterende maatregelen aan een verantwoordelijke en een datum.

Heb je nog vragen over de cyberweerbaarheid van jullie onderneming, dan kan je contact opnemen met ons via https://cybersecurity.vincotte.be/.