ISO 50001: nieuwe internationale norm voor energiemanagementsystemen

De nieuwe norm voor energiemanagementsystemen, ISO 50001, is verschenen. Met deze internationale standaard kunnen organisaties hun energie-efficiëntie verhogen, en bijgevolg hun energiekosten reduceren en hun milieuprestaties verbeteren.

ISO 50001 als opvolger van Europese energienorm EN 16001

Twee jaar na het verschijnen van de Europese energienorm EN 16001 is er de internationale standaard ISO 50001. Deze norm bevat richtlijnen voor een gestructureerd energiebeheer. In april heeft textielverzorger Mireille de energienorm EN 16001 behaald.

Norm als bevestiging van bestaande visie
Mireille behandelt en verzorgt wekelijks 11 500 leveringen aan voornamelijk industriële klanten, goed voor meer dan 42 000 stuks werkkledij, 8 000 schoonloopmatten en 6 000 bovenkledij. "Ons productieproces is energie-intensief", vertelt financieel directeur Koen Vandevenne. "Onder andere daarom voeren wij al jarenlang een actief en preventief milieu- en energiebeleid, dat deel uitmaakt van ons totale zorgsysteem, waarin ook aspecten als kwaliteit, veiligheid en hygiëne een cruciale rol spelen. Toen we vaststelden dat we inzake het monitoren van ons energieverbruik al zoveel deden, kwam ook het idee om die inspanningen nog verder op te drijven tot het niveau van een eventuele standaard. Enerzijds om helder te kunnen communiceren naar de buitenwereld, anderzijds om onszelf te verplichten om een bepaald niveau te behalen, door middel van interne audits en externe audits door Vinçotte."

Complementaire normen
Mireille behaalde twee groene normen: ISO 14001 voor milieumanagement en EN 16001 voor energiemanagement. "Het fijne van ISO 14001, is dat je de norm EN 16001 daarop kan enten", stelt productiedirecteur Marc Neyens. "Het achterliggende managementsysteem is quasi identiek, alleen de thematiek verschilt."
Met de lancering van ISO 50001 zullen certificaten met betrekking tot de norm EN 16001 waarschijnlijk niet meer uitgereikt worden. "Na de volgende jaarlijkse toezichtsaudit gaan we hoogstwaarschijnlijk de omzetting doen naar ISO 50001 voor Mireille", vertelt Daniëlla Segers, lead auditor en technical managercertificatie bij Vinçotte. "De inhoud is nagenoeg exact, maar ISO 50001 is veel beter gestructureerd en eenduidiger opgesteld, met bijvoorbeeld een duidelijke omschrijving van de verantwoordelijkheid van de directie, de aanduiding van een energieteam en richtlijnen voor de aankoop van diensten en installaties."

EnergieMonitor sensibiliseert personeel
De implementatie van de normen verliep zeer vlot bij Mireille. "De meeste bedrijven staan niet zo ver in monitoring", weet Daniëlla Segers. "En een gedetailleerde inventarisering en monitoring van energieverbruikers is één van de basisprincipes van ISO 50001. De norm is erop gericht om het energiebeheer continu te verbeteren door onder andere het energieverbruik van de productieprocessen steeds nauwkeuriger op te volgen en bij te sturen."

Dat opvolgen en bijsturen gebeurt bij Mireille niet alleen op het niveau van de gebruikte machines en technieken. Ook het sensibiliseren van de medewerkers blijft een belangrijk aandachtspunt. "Je kan de meest energiezuinige machine gebruiken, het heeft geen zin als de operator ze consequent te lang laat draaien", stelt Marc Neyens. "Daarom proberen we onze medewerkers bij het energiebeheer te betrekken. Dat doen we al jarenlang met de EnergieMonitor, een wekelijks overzicht dat we in het bedrijf uithangen met overzichten van het aantal kilowattuur elektriciteit, de kubieke meters aardgas en het aantal liter water dat we verbruiken per kilogram wasgoed. Belangrijk is dat we het energieverbruik zoveel mogelijk beschouwen in verhouding tot onze kernactiviteit. Vandaag is bewust omgaan met energie een basishouding geworden van onze medewerkers. Zonder specifieke materiële investeringen leidde de collectieve aandacht voor praktische zaken als het tijdig uitschakelen van machines en verlichting tot besparingen van meer dan 4%."

Vier miljoen euro over vijf jaar
Toch deed Mireille ook omvangrijke materiële investeringen. De afgelopen vijf jaar ging er vier miljoen euro naar ecologische verbeteringen. Koen Vandevenne: "Dat gaat van een spectaculaire vermindering van waterverbruik door de optimalisering van interne waterstromen tot nieuwe installaties om het uiteindelijke afvalwater te zuiveren en te hergebruiken. Dankzij een speciale nabehandeling kunnen we vandaag de helft van alle afvalwater opnieuw inzetten als proceswater. Dit aandeel willen we optrekken door het bijkomend inzetten van regenwater. Verder onderzoek loopt naar aanvullende toepassingen voor het resterende deel gezuiverd afvalwater, om zo te kunnen komen tot nullozing."

27% minder CO2-uitstoot
Die consequente aanpak werpt zijn vruchten af. Voor eenzelfde productiehoeveelheid, heeft Mireille de helft minder water nodig dan in referentiejaar 2004. De besparing op aardgas bedraagt 37% en het elektriciteitsverbruik daalde met 20%. Bovendien wordt de elektriciteit voor de waterzuiveringsinstallatie geleverd door zonnepanelen. Ook het dieselverbruik werd met een vijfde teruggeschroefd door de reorganisatie van routes. In zijn totale dienstverlening reduceerde Mireille de CO2-uitstoot met 27%.

Norm als voorwaarde voor vergunningen
Welke bedrijven hebben vooral baat bij een energienorm? "Eender welke onderneming kan investeren in energiemanagement, los van de grootte van het bedrijf", zegt Daniëlla Segers. "Wij merken alvast dat er steeds meer interesse is. Ook omdat in de toekomst dergelijke normen een belangrijk instrument kunnen zijn voor de overheid bij het verlenen van vergunningen. Zelfs om recht te hebben op een ecologiepremie is de ISO 50001 één van de mogelijke voorwaarden. En zeker voor bedrijven die al een ISO 14001-certificaat hebben, loont het de moeite om in een pre-audit te laten onderzoeken welke inspanningen er nog nodig zijn om ook een ISO 50001-certificaat te behalen."

Voor meer informatie over ISO 50001:
Vinçotte
Daniëlla Segers
Lead auditor en technical managercertificatie
+32 (0)2 674 58 36
dsegers@vincotte.be

Terug